AYCHA, BATUR, CAYMAZ, GURSHAK ve KACHUT: sınırlı temaslı vuruştan kuşak güreşine ve taktik kendini savunmaya Alpagut’un beş disiplini.
Alpagut, Türk halklarının savaşçı mirası üzerine kurulmuş bir dövüş sporu ve dövüş sanatıdır. Tek spor, tek derece sistemi ve tek hakem kurulu — ama beş yarışma disiplini. Her biri, Alpagut’un Alp dediği aynı sporcunun farklı bir yönünü sınar.
Bir yarışmada sporcu tek bir dövüş disiplinine katılır: AYCHA, BATUR, CAYMAZ veya GURSHAK. KACHUT gösteri yarışması olarak düzenlenir; sporcu buna dövüş disiplinine ek olarak katılabilir.
Aypara (hilal) üslubunda el ve ayak vuruşları, ayak süpürmeleri ve atışlar. “Sınırlı” kelimesi vuruşun gücünü değil, hedefi ve koşulları anlatır: vuruşlar tam güçle yapılır, ancak başa el vuruşu yasaktır (ayakla başa vuruş serbesttir) ve süpürme ya da atıştan sonra yerde mücadele yoktur. Tüm sporcular tam koruyucu ekipmanla yarışır. AYCHA hafif temas veya puan dövüşü değildir.
Dövüşün tamamı: tam güçle el ve ayak vuruşları, klinç, atışlar, boğma ve kilit teknikleri — ayakta ve yerde. BATUR, Alp’in tekniğinin tüm parçalarını bir araya getiren disiplindir.
Saf vuruş disiplini. Başa yumruk da dahil tüm el ve ayak vuruşları tam güçle yapılır. Güreş, klinç ve yer mücadelesi yoktur: dövüş baştan sona ayakta sürer. Sıçrama ve dönme vuruşları daha zor ve riskli olduğu için daha yüksek puan alır.
Hiçbir vuruş yoktur. Mücadele tutuşlar, atışlar ve yer teknikleri — boğma ve kilitler dahil — üzerine kuruludur. Disiplin adını kuşaktan (gurşak) alır: kuşaktan tutularak yapılan atışlar ek puan kazandırır ve Türk kuşak güreşi geleneğini sürdürür.
KACHUT, minderin cevapsız bıraktığı soruya yanıt verir: kural yokken, hakem yokken, saldırgan birden fazlayken ve işin içinde silah varken Alp ne yapar? İki kökü vardır: eski Türk savaşçısının silah kültürü ve bugünün gerçek kendini savunması. Yarışmada sporcular birbiriyle dövüşmez; resmî formları (Yörtem), kendi hazırladıkları silahlı ve silahsız serileri ve kendini savunma durumlarını sergiler. Hakemler doğruluğu, gücü, hızı ve dövüş niyetini değerlendirir.
8–13 yaş grubunda her disiplin başı korur: başa yapılan vuruşun puan alması için dokunması yeterlidir. Böylece genç sporcular tekniğin tamamını öğrenir ve sert darbe almadan isabete çalışır. Rakibi yerden kaldırıp yere çarpmak her yaş grubunda yasaktır.
AYCHA isabeti, BATUR bütünlüğü, CAYMAZ vuruş gücünü, GURSHAK tutuştaki güç ve dengeyi, KACHUT ise gerçek tehlikeye hazırlığı ölçer. Birlikte Alpagut’u eksiksiz bir dövüş sanatı yaparlar: minderde bir spor, hayatta bir beceri.
6. Dünya Alpagut Şampiyonası 3–6 Aralık 2026’da Ankara’da, beş disiplinin tamamında düzenlenecektir.
Dünya Alpagut Federasyonu — Alpagut sporunun uluslararası yönetim organı, 2014 yılında kurulmuş, 50+ ülkede temsil edilmektedir.