Bozkırın atlı okçularından 50’yi aşkın ülkede yapılan modern bir spora: Türk dövüş sanatı nedir, nereden gelir ve Alpagut onu nasıl yeniden kurdu.
Çin dünyaya kung fu’yu, Japonya karate ve judoyu, Kore taekwondoyu, Tayland Muay Thai’yi kazandırdı. Türk dünyası tarihin en zengin savaşçı geleneklerinden birine sahiptir ve uluslararası alanda uzun süredir güreş türleriyle tanınır. Eksik olan ise vuruşu, savunmayı ve atışı kendi felsefesiyle tek bir sistemde birleştiren bütünlüklü bir dövüş sanatıydı. Alpagut bu boşluğu doldurmak için kuruldu. Geleneksel Türk güreşinin yerini almaz; onun yanında durur.
İki bin yılı aşkın bir süre Avrasya bozkırının halkları at sırtında yaşadı. Hunlar ordularını onluk, yüzlük, binlik ve on binlik birlikler hâlinde düzenledi; bu sistemi sonraki Türk devletleri sürdürdü. Savaşçı dört beceride usta olmalıydı: binicilik, okçuluk, kılıç ve güreş. Türk geleneği Mete Han’a şu sözü atfeder: “Çok ata bindim, çok ok attım, çok kılıç salladım ve çok güreştim.”
Bozkır silahlarını da biçimlendirdi. Eğri kılıç 6. yüzyılda Güney Sibirya’da ortaya çıktı ve Avarlar, Hazarlar, Macarlar ve Türk halkları tarafından batıya taşındı. Eski Türkçede er sözü hem “erkek” hem de “savaşçı” anlamına gelirdi. Bozkır toplumunda her erkek aynı zamanda bir savaşçıydı.
Türk savaşçı geleneği hiçbir zaman yalnızca teknikten ibaret olmadı. 8. yüzyıla ait Orhun Yazıtları ve Kutadgu Bilig (1069–1070) gibi sonraki eserler; söze sadakat, halkını koruma ve yenilen rakibe onurla davranma üzerine kurulu bir yasayı anlatır. Alpagut bu yasayı andında ve aralarında cesaret, saygı, bilgelik, sabır ve sadakatin de bulunduğu Dokuz Nitelik’te yaşatır.
Alpagut, eski çağlardan bugüne değişmeden geldiğini iddia etmez. Türk askerî mirası üzerine yeniden kurulmuş modern bir dövüş sanatıdır. Eski savaşçı geleneğinin dağınık unsurları kaynaklardan derlendi, modern spor bilimiyle uyumlu hâle getirildi ve tek bir sistemde toplandı. Saygın dövüş sanatlarının çoğu bu yolla doğdu: modern judoyu 19. yüzyılın sonunda Jigoro Kano kurdu, tarihî Avrupa dövüş sanatları (HEMA) ise bugün eski dövüş kitaplarından yeniden kuruluyor.
Sistem Vasif Namazov tarafından oluşturuldu ve 2014’te Bakü’de tanıtıldı. Eski Türkçe köklerden türetilmiş kendi terminolojisi, on SAN derecesi, sınav sistemi, hakem kurulu ve yarışma kuralları vardır.
Alpagut bugün dört kıtada, 50’yi aşkın ülkede yapılmaktadır ve Dünya Alpagut Federasyonu tarafından yönetilir. Beş Dünya Şampiyonası düzenlendi: Bakü 2018 ve 2019, Bursa 2022, 2023 ve 2025. Yarışmalar sınırlı temaslı vuruştan kuşak güreşine ve taktik kendini savunmaya kadar beş disiplinde yapılır.
Alpagut kökeni, dili ve inancı ne olursa olsun herkese açıktır. Hiçbir halka veya kültüre karşı değildir. Amacı, bir savaşçı kültürünü spor, disiplin ve karakter okulu olarak bugüne taşımaktır.
6. Dünya Alpagut Şampiyonası 3–6 Aralık 2026’da Ankara’da düzenlenecektir.
Dünya Alpagut Federasyonu — Alpagut sporunun uluslararası yönetim organı, 2014 yılında kurulmuş, 50+ ülkede temsil edilmektedir.