Alpagut, Türk halklarının savaşçı mirası üzerine kurulmuş modern bir dövüş sanatı ve spor dalıdır: adının kökeni, 2014'te nasıl kurulduğu ve bugünkü durumu.

Alpagut Nedir?

Alpagut, Türk halklarının savaşçı mirası üzerine kurulmuş modern bir dövüş sanatı ve spor dalıdır. 2014'te Bakü'de kuruldu ve bugün Dünya Alpagut Federasyonu aracılığıyla 50'den fazla ülkede temsil ediliyor.

2014Bakü'de kuruldu
50+Dört kıtada ülke
5Dünya Şampiyonası
17Uluslararası yarışma
Bursa'daki 5. Dünya Alpagut Şampiyonası'nda müsabaka: sporculardan biri yüksek tekme atıyor, yanlarında hakem var
5. Dünya Alpagut Şampiyonası'nda bir müsabaka · Bursa · Aralık 2025

Kökleri eski, kendisi modern bir sanat

Alpagut, değişmeden günümüze ulaşmış eski bir sistem değildir. Modern bir yeniden yapılandırmadır. Türk dünyasının dövüş yöntemleri, askerî gelenekleri ve ahlak kuralları tarihî kaynaklardan incelenmiş; kendi teknikleri, terminolojisi, dereceleri ve yarışma kuralları olan tek bir sistemde bir araya getirilmiştir.

Dövüş tekniklerinin seçilmesi, uyarlanması ve tek bir sistem içinde birleştirilmesi tarihte yeni bir olay değildir. Antik pankration, vuruş ve güreş tekniklerini bir araya getiren kapsamlı bir dövüş sistemiydi; modern biçimi ise yeni spor kuralları ve güvenlik standartları temelinde yeniden sistemleştirilmiştir. Aynı şekilde judo, SAMBO, taekwondo ve Brezilya jiu-jitsusu gibi modern dövüş sistemleri de önceki okulların, tekniklerin ve uygulamaların seçilmesi, uyarlanması ve standartlaştırılması yoluyla bugünkü biçimlerini almıştır. Alpagut bunu açıkça söyler. Antik çağdan kesintisiz bir soy iddia etmez; saygınlığını ne kadar özenle kurulduğuna ve bugün nasıl uygulandığına borçludur.

Kaynaklar: J. Arvanitis, Pankration: The Traditional Greek Combat Sport and Modern Mixed Martial Art (Boulder: Paladin Press, 2003) · S. Inoue, “The Invention of the Martial Arts: Kanō Jigorō and Kōdōkan Judo”, Mirror of Modernity: Invented Traditions of Modern Japan içinde, ed. S. Vlastos (Berkeley: University of California Press, 1998), s. 163–173 · Uluslararası Sambo Federasyonu (FIAS), “History of SAMBO”, sambo.sport · U. Moenig, Cho Sungkyun, Kwak Taek-Yong, “Evidence of Taekwondo’s Roots in Karate: An Analysis of the Technical Content of Early Taekwondo Literature”, Korea Journal 54, sayı 2 (2014), s. 150–178 · J. Cairus, “Modernization, Nationalism and the Elite: The Genesis of Brazilian Jiu-Jitsu, 1905–1920”, Revista Tempo e Argumento 3, sayı 2 (2011), s. 100–121.

Bir spor dalı

Kadınlar ve erkekler, ulusal yarışmalardan Dünya Şampiyonalarına kadar tek bir uluslararası kural kitabına göre yaş gruplarında ve sıklet kategorilerinde yarışır. Alpagut'u diğer dövüş sporlarından ayıran, yarışma düzenidir: tek bir sanatta beş disiplin, müsabaka sırasında boyutu değişen bir arena ve dört kartlı değerlendirme sistemi. Olimpik Şart'taki spor, disiplin ve yarışma ayrımına uygun olarak Alpagut beş disiplinde yapılır: Ayça, Batur, Çaymaz, Gurşak ve Kaçut.

Herkese açık

Kökeni, dili ya da inancı ne olursa olsun herkes Alpagut antrenmanı yapabilir.

Bütün kültürlere saygı

Alpagut hiçbir halka, kültüre ya da inanca karşı değildir. İnsanlığın ortak mirasına bir ses daha katar.

Adın kökeni

Kelime, spordan çok daha eskidir

Divanü Lûgat-it-Türk · 1072–1074

alpağut er — düşmana tek başına saldıran ve yakalanamayan yiğit savaşçı.

Kâşgarlı Mahmud · I, 144; III, 422

Kâşgarlı Mahmud, Türk dillerinin sözlüğünü XI. yüzyılda, Türk boylarını dolaşıp dillerini kayda geçirdikten sonra yazdı. Ona göre alpağut, kişisel cesareti ve kararlılığı olan bir savaşçıydı: tek başına hareket edebilen ve geri çekilmeyen biri.

Kelime sözlükten de eskidir; VIII. yüzyılın taş yazıtlarında zaten geçer. 732 tarihli Kül Tigin Yazıtı'nda alpagu on er, yani Tongra boyunun on seçkin savaşçısı anılır.

Kelime eski, spor yeni: 732'den 2014'e alpagut kelimesinin biçimleriKELİME ESKİ — SPOR YENİ732alpaguKül TiginYazıtı735yılpagutBilge KağanYazıtıVIII–X. YY.alpaguKara-Yüs IYeniseyIX–XI. YY.alpagutEski Uygurmetinleri1072–1074alpağutDivanüLûgat-it-Türk2014ALPAGUTmodernsporAynı kelimenin VIII–XI. yüzyıl yazılı kaynaklarındaki biçimleri — ve bu adı 2014'te alan spor

KELİME ESKİ — SPOR YENİ

  1. 732alpaguKül Tigin
    Yazıtı
  2. 735yılpagutBilge Kağan
    Yazıtı
  3. VIII–X. YY.alpaguKara-Yüs I
    Yenisey
  4. IX–XI. YY.alpagutEski Uygur
    metinleri
  5. 1072–1074alpağutDivanü
    Lûgat-it-Türk
  6. 2014ALPAGUTmodern
    spor

Aynı kelimenin VIII–XI. yüzyıl yazılı kaynaklarındaki biçimleri — ve bu adı 2014'te alan spor

ALP+KUT=ALPAGUT

Alpagut, adını iki eski kelimenin birleşimi olarak okur: alp, yiğit savaşçı ya da kahraman; kut, insana bahşedilen kutlu güç. Bu okuma sanatın kendi yorumudur. Tarihî kayıt ise kelimenin kendisi ve Kâşgarlı Mahmud'un ona verdiği anlamdır.

Kaynaklar: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüz, 7. satır ve Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüz, 31. satır (yay.: T. Tekin, Orhon Yazıtları, Ankara: Türk Dil Kurumu, 1988) · Kara-Yüs I (Yenisey), 6. satır (E. Aydın, “Yenisey Yazıtlarında Geçen Unvanlar ve Unvan Niteleyicileri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı — Belleten, 2011/2, s. 10–11) · K. Röhrborn, Uigurisches Wörterbuch (Wiesbaden: Franz Steiner, 1977–1998), s. 107 · Kâşgarlı Mahmud, Divanü Lûgat-it-Türk, çev. B. Atalay (Ankara: Türk Dil Kurumu, 1988), c. I, s. 144; c. III, s. 422.

Spor nasıl kuruldu

Alpagut, Türk dünyasının dövüş mirasını vuruş, savunma ve atış tekniklerini birleştiren tek bir modern spor dalında toplamak için kuruldu. Türk halklarının geleneksel güreş türlerinin yerini almaz; onların yanında durur.

Kurucusu Vasif Namazov'dur. Alpagut'ta yalnızca kurucuya ait olan KUTSAN unvanını taşır. Sistemi kurmadan önce dövüş sporlarında sporcu ve antrenör olarak yirmi yıl geçirdi; 2008'de Türk askerî geleneği ve kaynakları üzerine sistemli bir araştırmaya başladı. 2014'te yeni sisteme Alpagut Turan Savaş Sanatı adını verdi ve onu Bakü'de tanıttı.

Tarihî kaynaklardan spora: kaynaklar, 2008'de başlayan araştırma, tek bir sistem, 2014'te adı verilip tanıtılan spor dalıKAYNAKLARDAN SPORATARİHÎ KAYNAKLARdövüş yöntemleriaskerî geleneklerahlak kurallarıARAŞTIRMA · 2008Türk askerî geleneğive kaynakları üzerinesistemli araştırmaTEK BİR SİSTEMtekniklerterminoloji, dereceleryarışma kurallarıSPOR DALI · 2014Alpagut TuranSavaş SanatıBakü'de tanıtıldı

Hukuki dönüm noktaları

Federasyonun kendisi Gürcistan'da tescilli bir tüzel kişidir. Azerbaycan Cumhuriyeti devlet kurumlarının kurucu Vasif Namazov'a verdiği üç belge ise Alpagut Turan adını, amblemini ve sanatı ortaya koyan yazılı eseri kapsar.

Alpagut'un hukuki belgeleri zaman çizelgesinde, 2014–2034BELGELER ZAMAN ÇİZELGESİNDE20142016201820202022202420262028203020322034Federasyontüzel kişi, Gürcistan37 sayılı izinadın kullanımıMarka No. 2014 1575ad ve amblemTelif hakkı No. 04/C-8157-15yazılı eser12.02.201414.10.201417.11.201406.08.2024'e kadar geçerli06.08.2034'e kadar uzatıldı16.09.2015

Taramalar, hak sahibinin ev adresi gizlenerek yayımlanmıştır.

İlk kupadan Dünya Şampiyonalarına

Dünya Alpagut Federasyonu'nun uluslararası etkinlikleri, 2014–2026: Dünya Şampiyonaları, diğer yarışmalar, seminerler ve üyelikler2014201520162017201820192020202120222023202420252026Dünya Şampiyonaları5 yapıldı · 1 yaklaşanDiğer yarışmalar12 yapıldıUluslararası seminerler9 yapıldıUluslararası üyelikler6 · IMGC ortak üye1. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan — 24–25 Kasım 2018IBakü2. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan — 22–24 Kasım 2019IIBakü3. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye — 1–4 Aralık 2022IIIBursa4. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye — 1–4 Aralık 2023IVBursa5. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye — 4–7 Aralık 2025VBursa6. Dünya Alpagut Şampiyonası — Ankara, Türkiye — 3–6 Aralık 2026 (yaklaşan)VIAnkaraKaradeniz Kupası — Özurgeti, Gürcistan — 20–24 Temmuz 2014Hazar Kupası — Kusar, Azerbaycan — 6–9 Haziran 2015Karadeniz Kupası — Özurgeti, Gürcistan — 24–28 Temmuz 2015Avrasya Kupası — Batum, Gürcistan — 24–28 Nisan 2016Dünya Kupası — Özurgeti, Gürcistan — 24–28 Haziran 2016Uluslararası turnuva — Sumgayıt, Azerbaycan — 24 Aralık 2016Dünya Kupası — Bakü, Azerbaycan — 24–25 Ekim 2017Avrasya Şampiyonası — Bursa, Türkiye — 20–21 Kasım 2021Dünya Kupası — Bursa, Türkiye — 10–12 Haziran 2022Uluslararası turnuva — Mumbai, Hindistan — 17–18 Aralık 2022Dünya Kupası — Kutaisi, Gürcistan — 1–4 Aralık 20241. Asya Alpagut Şampiyonası — Çimkent, Kazakistan — 3–6 Temmuz 2025Uluslararası seminer — Özurgeti, Gürcistan — 22 Temmuz 2014Uluslararası seminer — Bursa, Türkiye — 26 Mayıs 2016Uluslararası seminer — Mumbai, Hindistan — 5 Mayıs 2017Uluslararası seminer — Bursa, Türkiye — 11 Mayıs 2019Uluslararası seminer — Bakü, Azerbaycan — 20 Mayıs 2020Uluslararası seminer — Bakü, Azerbaycan — 30 Mayıs 2022Uluslararası seminer — Mumbai, Hindistan — 17 Aralık 2022Uluslararası seminer — Almatı, Kazakistan — 2 Ekim 2023Uluslararası seminer — Bağdat, Irak — 9–13 Mart 20242022: ICSSPE, TAFISAICSSPETAFISA2023: CIFP, IMGC, ISNOCIFPIMGCISNO2024: GAWSFGAWSFDünya Kupasıbölgesel kupa veya uluslararası turnuvakıta şampiyonası
  1. 2014

    Sistem adını alır ve Bakü'de tanıtılır; Dünya Alpagut Federasyonu kurulur.

    İlk uluslararası turnuva Karadeniz Kupası ve ilk uluslararası seminer Gürcistan'ın Özurgeti kentinde yapılır.

  2. 2018

    1. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan.

  3. 2019

    2. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan.

  4. 2022

    3. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye; 23 ülkeden sporcular yarışır.

    Federasyon ICSSPE ve TAFISA'ya katılır. Azerbaycan'da Alpagut'un Milli Spor Dalları Birliği (AMINA) içindeki yeri teyit edilir.

  5. 2023

    4. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye.

    Federasyon CIFP ve ISNO'ya katılır, IMGC'nin ortak üyesi ve TAFISA'nın daimî destekçi üyesi olur. TRT Belgesel, Alpagut hakkında bir belgesel film yayınlar.

  6. 2024

    Federasyon GAWSF'ye katılır. Irak'ın Bağdat kentinde uluslararası bir seminer, Gürcistan'ın Kutaisi kentinde Dünya Kupası yapılır.

  7. 2025

    1. Asya Alpagut Şampiyonası — Çimkent, Kazakistan.

    5. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye: 21 ülkeden 450 sporcu.

  8. 2026

    Mayıs ayında federasyon yenilenmiş yönetim belgelerini yayımlar; aralarında Tüzük, Resmî Yarışma Talimatı, Anti-Doping Kodu, Disiplin Kodu, Etik ve Çıkar Çatışması Kodu ile Koruma Politikası vardır. Belgeler 3 Aralık'ta Ankara'da Genel Kurul'un onayına sunulacaktır.

    6. Dünya Alpagut Şampiyonası — Ankara, Türkiye, 3–6 Aralık.

Dünya Şampiyonalarının sonuçları sonuç arşivinde yer alır.

Bugün Alpagut

Alpagut dört kıtada, Avrupa, Asya, Amerika ve Afrika'da, 50'den fazla ülkede temsil ediliyor. Federasyon 2014'ten bu yana, beşi Dünya Şampiyonası olmak üzere 17 uluslararası yarışma ve 9 uluslararası seminer düzenledi.

Azerbaycan'da Alpagut, Gençlik ve Spor Bakanlığınca akredite edilmiş Milli Spor Dalları Birliği (AMINA) bünyesindeki milli spor dallarından biridir.

Dünya Alpagut Federasyonu uluslararası alanda şu kuruluşların üyesidir:

  • ICSSPE · International Council of Sport Science and Physical Education
  • TAFISA · The Association For International Sport for All, destekçi üye
  • CIFP · International Fair Play Committee
  • ISNO · International Sport Network Organization
  • GAWSF · General Association of World Sports Federations
  • IMGC · International Martial Art Games Committee, ortak üye

Ülkenizde antrenman yapmak, yarışmak ya da Alpagut'u temsil etmek için ulusal temsilcinizi bulun veya üyelik başvurusu yapın.

Bursa'daki 5. Dünya Alpagut Şampiyonası'nda sporcular, antrenörler ve yetkililer, Aralık 2025
5. Dünya Alpagut Şampiyonası · Bursa · 4–7 Aralık 2025
Dünya haritası: Alpagut'un temsil edildiği ülkeler
Alpagut'un temsil edildiği ülkeler · sicili açın

Yönetim ve dürüstlük

Federasyonun en yüksek organı, her ülkenin bir oy hakkı bulunan Genel Kurul'dur. Başkanı ve Yönetim Kurulu'nu Genel Kurul seçer. Yönetim Kurulu denetim yapar; günlük işleri ise Başkan'ın başkanlığındaki Yürütme Kurulu yürütür.

WAF, Dünya Anti-Doping Kodu'nun imzacısı değildir. Federasyon anti-doping kurallarına uyar ve gelecekte Kod imzacısı olmaya hazırlanmaktadır. Bağımsız Etik Kurulu, çocukları ve savunmasız katılımcıları koruyan Koruma Politikası ile Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kapsayıcılık Politikası da federasyonun dürüstlük çerçevesinin parçasıdır. İç başvuru yolları tükendikten sonra uluslararası nitelikteki uyuşmazlıklar Lozan'daki Spor Tahkim Mahkemesi'ne (CAS) götürülebilir.

Bu belgeler, 3 Aralık'ta Genel Kurul'un onayına sunulacak 2026 sürümüne aittir. Tüzük, Resmî Yarışma Talimatı ile etik, disiplin, anti-doping ve koruma belgeleri herkese açıktır; terminoloji, derece ve lisans belgelerine ise yalnızca üyeler erişebilir. Belge Kütüphanesini açın →

Alpagut'u farklı kılan nedir

Alpagut'un Benzersizliğini Keşfedin

Dünya Alpagut Federasyonu — Alpagut sporunun uluslararası yönetim organı, 2014 yılında kurulmuş, 50+ ülkede temsil edilmektedir.

Alpagut’u Tanıyın