Alpagut, Türk halklarının savaşçı mirası üzerine kurulmuş modern bir dövüş sanatı ve spor dalıdır: adının kökeni, 2014'te nasıl kurulduğu ve bugünkü durumu.
Alpagut, Türk halklarının savaşçı mirası üzerine kurulmuş modern bir dövüş sanatı ve spor dalıdır. 2014'te Bakü'de kuruldu ve bugün Dünya Alpagut Federasyonu aracılığıyla 50'den fazla ülkede temsil ediliyor.

Alpagut, değişmeden günümüze ulaşmış eski bir sistem değildir. Modern bir yeniden yapılandırmadır. Türk dünyasının dövüş yöntemleri, askerî gelenekleri ve ahlak kuralları tarihî kaynaklardan incelenmiş; kendi teknikleri, terminolojisi, dereceleri ve yarışma kuralları olan tek bir sistemde bir araya getirilmiştir.
Dövüş tekniklerinin seçilmesi, uyarlanması ve tek bir sistem içinde birleştirilmesi tarihte yeni bir olay değildir. Antik pankration, vuruş ve güreş tekniklerini bir araya getiren kapsamlı bir dövüş sistemiydi; modern biçimi ise yeni spor kuralları ve güvenlik standartları temelinde yeniden sistemleştirilmiştir. Aynı şekilde judo, SAMBO, taekwondo ve Brezilya jiu-jitsusu gibi modern dövüş sistemleri de önceki okulların, tekniklerin ve uygulamaların seçilmesi, uyarlanması ve standartlaştırılması yoluyla bugünkü biçimlerini almıştır. Alpagut bunu açıkça söyler. Antik çağdan kesintisiz bir soy iddia etmez; saygınlığını ne kadar özenle kurulduğuna ve bugün nasıl uygulandığına borçludur.
Kaynaklar: J. Arvanitis, Pankration: The Traditional Greek Combat Sport and Modern Mixed Martial Art (Boulder: Paladin Press, 2003) · S. Inoue, “The Invention of the Martial Arts: Kanō Jigorō and Kōdōkan Judo”, Mirror of Modernity: Invented Traditions of Modern Japan içinde, ed. S. Vlastos (Berkeley: University of California Press, 1998), s. 163–173 · Uluslararası Sambo Federasyonu (FIAS), “History of SAMBO”, sambo.sport · U. Moenig, Cho Sungkyun, Kwak Taek-Yong, “Evidence of Taekwondo’s Roots in Karate: An Analysis of the Technical Content of Early Taekwondo Literature”, Korea Journal 54, sayı 2 (2014), s. 150–178 · J. Cairus, “Modernization, Nationalism and the Elite: The Genesis of Brazilian Jiu-Jitsu, 1905–1920”, Revista Tempo e Argumento 3, sayı 2 (2011), s. 100–121.
Kadınlar ve erkekler, ulusal yarışmalardan Dünya Şampiyonalarına kadar tek bir uluslararası kural kitabına göre yaş gruplarında ve sıklet kategorilerinde yarışır. Alpagut'u diğer dövüş sporlarından ayıran, yarışma düzenidir: tek bir sanatta beş disiplin, müsabaka sırasında boyutu değişen bir arena ve dört kartlı değerlendirme sistemi. Olimpik Şart'taki spor, disiplin ve yarışma ayrımına uygun olarak Alpagut beş disiplinde yapılır: Ayça, Batur, Çaymaz, Gurşak ve Kaçut.
Kökeni, dili ya da inancı ne olursa olsun herkes Alpagut antrenmanı yapabilir.
Alpagut hiçbir halka, kültüre ya da inanca karşı değildir. İnsanlığın ortak mirasına bir ses daha katar.
Kelime, spordan çok daha eskidir
Divanü Lûgat-it-Türk · 1072–1074
alpağut er — düşmana tek başına saldıran ve yakalanamayan yiğit savaşçı.
Kâşgarlı Mahmud · I, 144; III, 422
Kâşgarlı Mahmud, Türk dillerinin sözlüğünü XI. yüzyılda, Türk boylarını dolaşıp dillerini kayda geçirdikten sonra yazdı. Ona göre alpağut, kişisel cesareti ve kararlılığı olan bir savaşçıydı: tek başına hareket edebilen ve geri çekilmeyen biri.
Kelime sözlükten de eskidir; VIII. yüzyılın taş yazıtlarında zaten geçer. 732 tarihli Kül Tigin Yazıtı'nda alpagu on er, yani Tongra boyunun on seçkin savaşçısı anılır.
KELİME ESKİ — SPOR YENİ
Aynı kelimenin VIII–XI. yüzyıl yazılı kaynaklarındaki biçimleri — ve bu adı 2014'te alan spor
Alpagut, adını iki eski kelimenin birleşimi olarak okur: alp, yiğit savaşçı ya da kahraman; kut, insana bahşedilen kutlu güç. Bu okuma sanatın kendi yorumudur. Tarihî kayıt ise kelimenin kendisi ve Kâşgarlı Mahmud'un ona verdiği anlamdır.
Kaynaklar: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüz, 7. satır ve Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüz, 31. satır (yay.: T. Tekin, Orhon Yazıtları, Ankara: Türk Dil Kurumu, 1988) · Kara-Yüs I (Yenisey), 6. satır (E. Aydın, “Yenisey Yazıtlarında Geçen Unvanlar ve Unvan Niteleyicileri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı — Belleten, 2011/2, s. 10–11) · K. Röhrborn, Uigurisches Wörterbuch (Wiesbaden: Franz Steiner, 1977–1998), s. 107 · Kâşgarlı Mahmud, Divanü Lûgat-it-Türk, çev. B. Atalay (Ankara: Türk Dil Kurumu, 1988), c. I, s. 144; c. III, s. 422.
Alpagut, Türk dünyasının dövüş mirasını vuruş, savunma ve atış tekniklerini birleştiren tek bir modern spor dalında toplamak için kuruldu. Türk halklarının geleneksel güreş türlerinin yerini almaz; onların yanında durur.
Kurucusu Vasif Namazov'dur. Alpagut'ta yalnızca kurucuya ait olan KUTSAN unvanını taşır. Sistemi kurmadan önce dövüş sporlarında sporcu ve antrenör olarak yirmi yıl geçirdi; 2008'de Türk askerî geleneği ve kaynakları üzerine sistemli bir araştırmaya başladı. 2014'te yeni sisteme Alpagut Turan Savaş Sanatı adını verdi ve onu Bakü'de tanıttı.
Federasyonun kendisi Gürcistan'da tescilli bir tüzel kişidir. Azerbaycan Cumhuriyeti devlet kurumlarının kurucu Vasif Namazov'a verdiği üç belge ise Alpagut Turan adını, amblemini ve sanatı ortaya koyan yazılı eseri kapsar.
Dünya Alpagut Federasyonu, ticari olmayan (kâr amacı gütmeyen) tüzel kişi olarak tescil edildi, kimlik kodu 434162041.
Kurduğu spor dalının adında “Alpagut-Turan” kelimesinin marka olarak kullanılması için 37 sayılı izin.
Taramayı aç (PDF)ALPAGUT TURAN adı, yuvarlak amblemiyle birlikte eğitim, öğretim, eğlence, spor ve kültür etkinlikleri için marka olarak tescil edildi (41. sınıf), No. 2014 1575. Fikri Mülkiyet Ajansı tescili 6 Ağustos 2034'e kadar uzattı.
Taramayı aç (PDF)“Alpagut-Turan Savaş Sanatı” adlı yazılı eser (metodik kılavuz) telif hakkıyla korunan eser olarak tescil edildi, No. 04/C-8157-15 (belge No. 8622).
Taramayı aç (PDF)Taramalar, hak sahibinin ev adresi gizlenerek yayımlanmıştır.
Sistem adını alır ve Bakü'de tanıtılır; Dünya Alpagut Federasyonu kurulur.
İlk uluslararası turnuva Karadeniz Kupası ve ilk uluslararası seminer Gürcistan'ın Özurgeti kentinde yapılır.
1. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan.
2. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bakü, Azerbaycan.
3. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye; 23 ülkeden sporcular yarışır.
Federasyon ICSSPE ve TAFISA'ya katılır. Azerbaycan'da Alpagut'un Milli Spor Dalları Birliği (AMINA) içindeki yeri teyit edilir.
4. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye.
Federasyon CIFP ve ISNO'ya katılır, IMGC'nin ortak üyesi ve TAFISA'nın daimî destekçi üyesi olur. TRT Belgesel, Alpagut hakkında bir belgesel film yayınlar.
Federasyon GAWSF'ye katılır. Irak'ın Bağdat kentinde uluslararası bir seminer, Gürcistan'ın Kutaisi kentinde Dünya Kupası yapılır.
1. Asya Alpagut Şampiyonası — Çimkent, Kazakistan.
5. Dünya Alpagut Şampiyonası — Bursa, Türkiye: 21 ülkeden 450 sporcu.
Mayıs ayında federasyon yenilenmiş yönetim belgelerini yayımlar; aralarında Tüzük, Resmî Yarışma Talimatı, Anti-Doping Kodu, Disiplin Kodu, Etik ve Çıkar Çatışması Kodu ile Koruma Politikası vardır. Belgeler 3 Aralık'ta Ankara'da Genel Kurul'un onayına sunulacaktır.
6. Dünya Alpagut Şampiyonası — Ankara, Türkiye, 3–6 Aralık.
Dünya Şampiyonalarının sonuçları sonuç arşivinde yer alır.
Alpagut dört kıtada, Avrupa, Asya, Amerika ve Afrika'da, 50'den fazla ülkede temsil ediliyor. Federasyon 2014'ten bu yana, beşi Dünya Şampiyonası olmak üzere 17 uluslararası yarışma ve 9 uluslararası seminer düzenledi.
Azerbaycan'da Alpagut, Gençlik ve Spor Bakanlığınca akredite edilmiş Milli Spor Dalları Birliği (AMINA) bünyesindeki milli spor dallarından biridir.
Dünya Alpagut Federasyonu uluslararası alanda şu kuruluşların üyesidir:
Ülkenizde antrenman yapmak, yarışmak ya da Alpagut'u temsil etmek için ulusal temsilcinizi bulun veya üyelik başvurusu yapın.


Federasyonun en yüksek organı, her ülkenin bir oy hakkı bulunan Genel Kurul'dur. Başkanı ve Yönetim Kurulu'nu Genel Kurul seçer. Yönetim Kurulu denetim yapar; günlük işleri ise Başkan'ın başkanlığındaki Yürütme Kurulu yürütür.
WAF, Dünya Anti-Doping Kodu'nun imzacısı değildir. Federasyon anti-doping kurallarına uyar ve gelecekte Kod imzacısı olmaya hazırlanmaktadır. Bağımsız Etik Kurulu, çocukları ve savunmasız katılımcıları koruyan Koruma Politikası ile Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kapsayıcılık Politikası da federasyonun dürüstlük çerçevesinin parçasıdır. İç başvuru yolları tükendikten sonra uluslararası nitelikteki uyuşmazlıklar Lozan'daki Spor Tahkim Mahkemesi'ne (CAS) götürülebilir.
Bu belgeler, 3 Aralık'ta Genel Kurul'un onayına sunulacak 2026 sürümüne aittir. Tüzük, Resmî Yarışma Talimatı ile etik, disiplin, anti-doping ve koruma belgeleri herkese açıktır; terminoloji, derece ve lisans belgelerine ise yalnızca üyeler erişebilir. Belge Kütüphanesini açın →
Alpagut'un Benzersizliğini Keşfedin
Dünya Alpagut Federasyonu — Alpagut sporunun uluslararası yönetim organı, 2014 yılında kurulmuş, 50+ ülkede temsil edilmektedir.